Dân tình vẫn thắc mắc: tại sao cũng là tỷ giá tăng, cũng là bill call (gọi thầu tín phiếu) mà lần này ổn, còn cuối 2023 thì không? Có bạn còn hỏi: năm 2022 cũng tỷ giá tăng, sao không “tèo”? Câu trả lời nằm ở một chữ: “Thanh khoản chung ổn”.

Tỷ giá có ảnh hưởng đến thị trường không? Tất nhiên là có, nhưng ảnh hưởng này là ngoại suy (exogenous – từ yếu tố bên ngoài). Năm 2022 và cuối 2023, vấn đề chính nằm ở nội suy (endogenous – yếu tố nội tại). Đây là sự khác biệt cốt lõi của toàn bộ câu chuyện. Mình đã nhắc nhiều lần: 2022 và tháng 9/2023 (T92023) là vấn đề điều kiện cần và đủ. Trong cả hai trường hợp, điều kiện cần và đủ kết hợp mới gây ra thiếu hụt thanh khoản. Với 2022, đó là việc cân đối đột nhiên phải gánh phần TPDN (trái phiếu doanh nghiệp) sau NĐ65 (Nghị định 65/2022 về phát hành trái phiếu). Với 2023, là tỷ lệ NVNHCVTDH (nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn) kết hợp với swap (hợp đồng hoán đổi) âm. Muốn hiểu kỹ, mọi người có thể tìm lại các note (ghi chú) trước để đọc.

Vậy 2023 khác thì tiếp theo là gì? Lộ trình đã được trình bày qua các mức độ threshold (ngưỡng) tùy thuộc vào tỷ giá:
CALL BILL => ROLL BILL LS CAO => BÁN FW USD => BÁN SPOT USD
Hiện tại mới ở step 2 (bước 2): lãi suất cao hơn, mở đường cho step 3. Thị trường “tạm thời” chưa quy kết việc call bill hay tỷ giá, vì chưa thiếu thanh khoản chung.

Còn một khoảng nữa mới đến bán FW (forward - hợp đồng kỳ hạn). Tỷ giá vẫn tăng đều, swap vẫn dốc đứng như 1Y (1 năm) trước, chưa lên mặt đất, cộng với tín dụng âm như hiện tại, thì bạn kỳ vọng gì nhiều? Chắc chắn phải đến bán FW. Nhưng liệu nó có tác động đến thị trường không? Câu trả lời là: phải đợi đến lúc đó mới biết.

Việc bán FW sẽ đẩy nhanh tốc độ tăng tỷ giá hơn hiện tại, nên lãi suất phải tăng theo. Nhưng còn tùy vào điều kiện “cần và đủ” để xem lúc đó có xảy ra thiếu hụt thanh khoản nữa không. Tạm thời, chưa có vấn đề gì. Mình nghĩ vẫn còn khá xa để SBV (Ngân hàng Nhà nước) phải bán FW. Nhưng một khi đã bán FW, thanh khoản cạn sẽ diễn ra rất nhanh.