Tự nhiên mình thấy cái biểu đồ (chart) này. Nhìn biểu đồ này thì nói chung hơi bị khập khiễng. Nhìn vào, bạn sẽ thấy wow, dư nợ tín dụng của Việt Nam so với GDP cao thật đấy, đúng không? Nhưng cái này rất khó nói, vì còn một phần rất lớn từ hệ thống ngân hàng ngầm (shadow bank) không được thống kê.

Ví dụ, ngay bên dưới là biểu đồ của Malaysia, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của họ là 185 tỷ USD, lớn gấp hơn 3 lần quy mô của Việt Nam và bằng gần một nửa GDP của họ (373 tỷ USD). Trong khi đó, quy mô TPDN của Việt Nam thì thấp, chỉ rơi vào khoảng 49-50 tỷ USD gì đó và đang bị giảm. Đâm ra, một cái biểu đồ nói quy mô dư nợ này mà bảo Việt Nam “high leverage” (đòn bẩy cao) thì không đúng cho lắm. À nhân tiện, mọi người có thể tham khảo thêm ở đây:

https://asianbondsonline.adb.org/economy/?economy=VN