Ví dụ như này nhé. Trong tài chính có những cái fundamental rất thú vị về mặt tư duy nhé. Ví dụ nhé, khi nghĩ về rủi ro. Thì thế nào là rủi ro, thì:

Rủi ro = Xấu => Xấu là gì => Xấu đo như thế nào => Xấu có thể xảy ra không =>Xấu thì sẽ như thế nào? => Nếu xấu như vậy thì cần làm gì để bớt xấu => Để bớt xấu trong tương lai thì tốn gì ở hiện tại.

Basel cũng tư duy tương tự:

Xấu là lỗ đó => Lỗ đo như thế nào? Thì đo PL => Có xảy ra không? Có chứ xác suất là có nhé => Xấu thì từ lỗ cho tới chết thôi => Làm gì để bớt xấu = Hoặc là đừng làm nữa còn nếu đã làm thì tính trước dự phòng trước đi => Bớt xấu trong tương lai thì chỉ có hoặc giảm trạng thái rủi ro hoặc dự phòng vốn thôi.

Thế ví dụ thiếu tiền kiểu thanh khoản ấy thì vốn đáng gì ăn thua gì đâu. Thế thì hoặc tăng inventory liquid lên (nghĩa là tăng HQLA là tăng các tỷ lệ LCR, Quick Raio tăng lên nè) hoặc cho vay dài ít đi (sử dụng giới hạn (LDR, NSFR (ở VN là SFLR))).

ICAAP cũng không khác gì:

Xấu đúng không => Xấu thôi chưa đủ đâu Stress thì sao. Stress nha. Stress là gì ? = Stress bằng cực xấu đó cực xấu luôn đó => Thế cực xấu vậy làm gì = Thì để dành nhiều hơn đi là vẫn sống đó.

Trong Finance thì cũng sống lâu là bất tử này. Tư duy của RR cũng là làm sao giữ cho doanh nghiệp sống. Còn sống còn hoạt động là còn gỡ.

À còn một ví dụ khác về Critical Thinking là học viên mình hôm trước đi test vị trí analyst ở công ty chứng khoán. Bài test có 2 câu:

1. Doanh nghiệp X mở thêm cửa hàng thì cần đặt ra câu hỏi gì?

Thì câu hỏi phải đặt ra luôn là:

- Doanh thu truyền thống trên mỗi cửa hàng?

- Mức Doanh thu hòa vốn?

- Mở cửa hàng có ảnh hưởng tới doanh thu cửa hàng khác?

- Doanh thu online thì như thế nào? Sao cần open cửa hàng truyền thống thêm. Biên lợi nhuận của cửa hàng truyền thống có xu hướng giảm tại sao không go online

2. Mỹ đánh thuế thép thì đi Analyst Meeting HPG thì hỏi gì?

Thì ít nhất cũng phải hỏi?

- Thép xuất Mỹ bao nhiêu phần trăm doanh thu?

- Thép xuất loại nào, sản lượng của loại đó hiện tại như thế nào.

- Có hơp đồng chỗ khác bù không

....

Ngay cả đi thi nhé nhiều câu hỏi nó cũng tư duy finance nhiều hơn chỉ là học thuộc lắp công thức, nhất là mấy câu lý thuyết. Nhiều khi bạn còn chẳng cần phải tính toán nếu suy nghĩ clear.