Hôm nay mình dạy về cơ chế dẫn truyền và cân đối giữa Capital (vốn), Funding (nguồn vốn), và Liquidity Amount (khối lượng thanh khoản). Nói chung, nó là một mớ bòng bong thật sự.

Thành thật mà nói, nếu vẽ một lược đồ đơn giản để so sánh hai chính sách tiền tệ, thì rõ ràng FX Rate Target (mục tiêu tỷ giá) phải cân đối khó hơn nhiều, giả sử phức tạp hơn, và yêu cầu nhiều cơ chế dẫn truyền cùng hành lang lãi suất hơn so với chính sách Inflation Target (mục tiêu lạm phát) đang được nhiều nước dùng.
Nhìn chung, bất kỳ framework (khung chính sách) nào về monetary policy (chính sách tiền tệ) cũng gồm hai phần: cung tiền và lãi suất. Độ phức tạp tăng lên với 7.749 ma trận chồng chéo “đấm nhau” (tương tác) giữa các bên trong system (hệ thống), cộng thêm các hệ thống shadow bank (ngân hàng bóng tối) tồn tại khắp nơi, gây khó khăn trong tính toán cung tiền.

Ngay cả khi mọi người hay dùng cung tiền M2 để đo lường, ở Việt Nam điều này càng trở nên… vô nghĩa. Tại sao? Vì M2 chỉ đơn giản là tiền gửi khách hàng, mà tiền gửi này không phải toàn dụng (fully utilized). Có phần cho vay ngắn hạn, phần cho vay dài hạn. Cung tiền M3, bao gồm cả GTCG (giấy tờ có giá), ngày càng lớn do phát hành GTCG trong hệ thống. Bốc bừa cân đối của TCB (Techcombank) lên, thấy GTCG = gần 20% Deposit (tiền gửi) khách hàng. Thêm nữa, những bên tạo cung tiền gián tiếp như KBNN (Kho bạc Nhà nước) hoàn toàn không được thống kê. Vấn đề là tiền có nhiều kiểu: kiểu dùng được 1 năm, kiểu dùng được 1 tháng. Tất cả phần cân đối này lại thành một mớ lùng bùng trong hệ thống. Với mình, delta M2 ngắn hạn là chênh lệch in/out (vào/ra) nhiều hơn.

Nói chung, nội suy (yếu tố nội tại) là vấn đề cực kỳ đặc thù và phức tạp của mỗi nền kinh tế. Nên không sách vở nào mô tả chi tiết được tại sao cùng là bán USD, mà 2022 thì tèo, còn 2024 thì chưa tèo. Nói chung, phức tạp lắm, khó cho chúng ta có cái nhìn thực sự clear (rõ ràng) nếu chỉ đứng ngoài xem xét nguyên lý.

Tóm lại: Những thứ phức tạp không thể đơn giản hóa. Đơn giản hóa, ngồi tính 3 mớ tương quan là không nên. Chỉ xác định tương quan khi thực sự hiểu vấn đề thôi.