Ok đi tiếp nào.

Sau các màn tranh luận trong nội tối ngày hôm qua của các bạn với rất nhiều quan điểm tới từ các chuyên gia, người trong ngành và cả bên ngoài mà mình hy vọng mọi người dành chút thời gian để đọc dưới link dưới. Admin xin được viết tiếp về rủi ro thanh khoản thêm vài kỳ nữa. Đây là học phần rất khó nhằn và chán trong FRM II.

Xem ở đây nha:

Đầu tiên quay lại tất cả các cuộc khủng hoảng, các tình huống stress từ nhỏ tới to của thị trường trong n năm gần đây. Để thấy khủng hoảng thanh khoản không bắt nguồn từ thanh khoản. Thanh khoản chỉ là trigger chứ không phải nguồn gốc thế nên dự phòng thanh khoản không phải dự phòng trên gốc.

Đầu tiên là khủng hoảng 2007-2008 US. Thanh khoản mất khi thị trường sử dụng kỹ thuật Securitization được backup bởi tất cả các Investment Bank (IB) lúc đó, ngoài ra IB còn thoát một phần qua CDS gây ra cái chết của AIG. Lehman Brother (LB) lúc đó có sử dụng kha khá các technical về funding trong đó có REPO. Nói một chút Repo (Repurchase Agrement) là giao dịch mà ở đó chúng ta có tài sản giá trị 100 bán đi với giá 90 và mua lại ở giá 95. Bản chất là giao dịch vay gửi tức đi vay tiền 90 đồng và trả lãi 5 đồng thành 95 đồng khi mua lại. Khoảng cách giữa giá 100-90 để dự phòng cho rủi ro tín dụng đối tác khi tài sản đảm bảo xuống giá. Khoảng này được gọi là haircut.

Ở đây còn có một gian lận kế toán rất thú vị. Ở nước ngoài khi hạch toán giao dịch REPO thì sẽ là hạch toán bán tài sản còn cam kết mua lại thì hạch toán bên ngoài ngoại bảng. LB hạch toán tất cả các giao dịch của mình thành giao dịch bán và không đánh giá lại rủi ro cho các chân ngoại bảng thành ra là khi "thủy chiều rút" các chân ngoại bảng này làm lỗ chỏng gọng. Lúc này tài sản nó không chỉ xuống dưới giá 90 mà nó còn xuống giá còn 10-20 thui.

Bạn thấy không công cụ thanh khoản rồi tài sản thanh khoản tới lúc Stress cũng không ai cho bạn vay đâu trừ Chính phủ. Về sau thấy tình hình quá tệ, chính quyền Obama mới QE về 0 cho lãi suất. Quay lại nếu case LB diễn ra vào năm 2020 thì chắc chắn Lehman vẫn còn tồn tại tới 2021 chứ không chết.

Quay lại tiếp khủng hoảng 2007-2008 diễn ra không phải bởi vì thanh khoản. Thanh khoản chỉ là bước cuối và chính các công cụ để tài trợ cho thanh khoản như Repo hay Securitization lại làm rủi ro gốc khó nắm bắt.

Rủi ro gốc ở đây là gì?

Rủi ro gốc trong đại khủng hoảng 2007-2008 là rủi ro tín dụng tới từ Sub-prime loan. Model Originate-to-Distribute cho phép chứng khoán hóa các khoản nợ này rồi bán nó ra thị trường dưới dạng MBS. Rồi sau đó các IB lại tiếp tục cấu trúc các MBS này lại rồi bán dưới dạng CDO. Và tiếp đó theo thống kê thì có tới tận 5 bậc CDO. Vậy tiền ở đâu ra? Tiền từ việc thế chấp các tài sản là MBC CDO mà ra cả.

Đó rủi ro gốc đâu phải RRTK đâu đúng không?

Người tìm ra rủi ro gốc này là bác Micheal Burry huyền thoại. Cái này Inside Job và The Big Short miêu tả rất chuẩn. Cả nhà nên xem nhé.

Kỳ tới mình sẽ tiếp tục với các stress tại VN điển hình là giai đoạn 2011-2014 với sự ra đời của VAMC.

P/S: Một bạn inbox hỏi mình luôn về Repo ở VN thì hạch toán có giống như nước ngoài không thì rất may là chúng ta nhìn nhận giao dịch này là giao dịch vay gửi và giấy tờ có giá kia là thế chấp chứ không phải giao dịch mua bán hẳn. Nếu bạn bán Repo thì nó vẫn nằm trong nội bảng của bạn chứ không phải chui ra ngoại bảng giống case bên trên. Có thể không đúng hẳn về mặt rủi ro nhưng khá đúng về mặt bản chất giao dịch.

Hình bài post là các từ liên quan tới thanh khoản và rủi ro thanh khoản.