Không liên quan cho lắm nhưng A+ vì cái gì? Đúng, để mấy ông Tây đánh giá thì không thể giữ inflation target (mục tiêu lạm phát) 2% rồi phải chuyển thành average inflation target (mục tiêu lạm phát trung bình) như anh Fed (Federal Reserve - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) cũng thành A+. Đọc tới phần tiêu chí tôi mới ngớ người vì thành công ảo diệu của SBV (State Bank of Vietnam - Ngân hàng Nhà nước) giai đoạn chị Hồng làm thống đốc. Chị được bổ nhiệm vào cuối 2020. Tôi chắc chắn không nghi ngờ gì kiến thức hay kinh nghiệm của chị trên vai trò thống đốc. Nhưng để đánh giá khách quan thì phải xem xét nó trên cùng một framework (khung chính sách) điều hành, mục tiêu và kết quả.

Rồi bắt đầu: 1. Lạm phát: Lạm phát thấp trong suốt thời gian dài chủ yếu tới từ giá nvl (nguyên vật liệu) đầu vào thấp, nhiều nơi còn giảm phát. Còn nói thật với cái framework FX Target (mục tiêu tỷ giá ngoại hối), thì VN (Việt Nam) quá tệ, tiền Việt mất giá quá nhanh và các biện pháp làm chậm thì như một trò hề, phải list ra như sau:

• 2022: Bán FW (Forward - Hợp đồng kỳ hạn) tới tận cùng khi cạn hết cả tiền.
• 2023: Swap âm kỷ lục, tiền VND (Việt Nam Đồng) quá dư thừa vô ích trong hệ thống.
• 2024: Tiếp tục không nâng LS (lãi suất), mà còn hạ (đi tắt đón đầu kiểu khó chấp nhận).
• 2025: Năm nay là năm duy nhất mà tôi thấy chính sách ngoại sinh (exogenous - yếu tố bên ngoài) tương đối hiệu quả lúc đầu, thực tế đầu năm thì tôi khá là khen. Nhưng ngược lại nội sinh (endogenous - yếu tố nội tại) quả là quả bom tấn. Gần đây có sự stupid (ngớ ngẩn) nho nhỏ khi SBV tiếp tục để bank nó Arbitrage (kiếm lời chênh lệch) tỏi rưỡi vẫn là do bán FW (hợp đồng kỳ hạn). Tất cả sau giai đoạn 2022-2025, con số thể hiện rõ nhất là Fx Reserve (Dự trữ ngoại hối) -40 tỏi (40 tỷ USD) từ đỉnh 120 tỏi (120 tỷ USD). Con số không thể rõ hơn về khả năng điều hành yếu kém của họ. Còn nói ra thì cái này các bạn phải có kiến thức thì mới thấy những action (hành động) trong khả năng của họ vô cùng tệ. Nếu nhận xét đúng thì họ khá là may trong một vài giai đoạn, chứ không họ còn toang nữa. Nhưng dự trữ tích lũy được trong giai đoạn FED (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) hạ lãi suất bay hết. Để lại cả đống zombie (doanh nghiệp/tổ chức tài chính yếu kém) trong hệ thống.

2. Tăng trưởng: Ngay trong tài liệu trưng bày của SBV tại triển lãm A80 cũng là thứ gì đó hề hước khi tín dụng rõ ràng tăng quá nhanh để đổi lấy tăng trưởng: Từ suốt 2023 tới tận bây giờ, SBV không có biện pháp nào khiến cho vòng quay (velocity - vận tốc tiền tệ) thấp đi, tất cả các chính sách đều khiến vòng quay tăng khủng. Tất nhiên không đổ lỗi tất cả cho họ. Họ nói chung là phần ít lỗi nhất. Phần to hơn chắc chắn từ KB (Kho bạc - Kho bạc Nhà nước). Nhưng tóm lại tăng trưởng này đổi khá nhiều zombie, Too-big-to-fail (quá lớn để sụp đổ), Bank 0 đồng (ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng), Shadow bank (ngân hàng bóng tối) 0 đồng... Điển hình thì 10 năm trước có mỗi HAG (Hoàng Anh Gia Lai) là "ép chuyển đổi" còn giờ thì thằng nào cũng hết khất nợ thì cũng ép chuyển: NVL (Novaland), HAG... kể có tới sáng mai. Nói chung chất lượng tăng trưởng nói chung khó nói.

Nói thế thì đáng ra nhé, phải kể một central bank (ngân hàng trung ương) Admin nói là nó perfect (hoàn hảo) là PBOC (People’s Bank of China - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc). Nó nhàn, mà nó đẹp. Nói dân dã CNY (Nhân dân tệ) trong một framework quá là perfect, thích devaluate (phá giá) lúc nào cũng chiều vì nước tao giảm phát, đệm dự trữ + posi (position - vị thế) to khủng khiếp, cả đời không có chuyện sợ rằng lãi suất rẻ gây hại tỷ giá. Tất nhiên Swap (hợp đồng hoán đổi) bên đó quote (báo giá) vừa dài vừa âm, chả sợ tỷ giá gì cả. Nói chung là "nhàn" ấy thế mà không thấy trong xếp hạng bở (bở - lỏng lẻo, ý chê bai). Thề tôi còn phải kể tới Mã Lai (Malaysia), hay Úc (Australia) nữa để thấy mấy ông xếp hạng chả biết cái gì về CSTT (Chính sách tiền tệ).