Từ ngữ được dùng sai nhiều nhất và cũng hay được dùng nhất trong cửa miệng của nhiều chuyên gia là "bơm tiền". Định phân tích hoa lá cành, cái cụm từ "bơm tiền" nó rất vô giá trị, nhưng thôi để tiết kiệm thời gian, mình nghĩ chúng ta nên bắt đầu luôn.

"Bơm tiền" được hiểu là sử dụng các chính sách tiền tệ nhằm mục đích tăng cung tiền, ở đây đại diện là M2 (cung tiền rộng).

Nói chung, cách bơm tiền mọi người thường thấy Fed (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) nó làm là "ngoại suy", tức là tác động vào cung tiền bằng cách gia tăng lượng tiền cơ sở thông qua việc mua US Securities (Chứng khoán Mỹ). Thì cách làm này không chỉ phổ biến ở Mỹ, mà phổ biến ở gần như tất cả các nước đi theo Inflation Target (Mục tiêu lạm phát). Bơm hút kiểu gì đó để đạt mục tiêu lạm phát dài hạn. Nói chung, cách này nó sẽ làm lãi suất hạ mạnh và tăng cung tiền cơ sở rất chi là nhanh. Tất nhiên, với cách này thì lạm phát nó kéo tới cũng nhanh. Về cơ bản thì cách này là gián tiếp tài trợ cho thâm hụt, vậy nên đúng là nó chỉ phù hợp cho nước nào ngàn đời không sợ thâm hụt, aka (còn gọi là) US (Mỹ).

Cách 1 đúng là một dạng "không làm mà muốn có ăn" thì in tiền. Rồi có 1 cách nữa không phải là "ngoại suy", mà là nội suy. Với nội suy, cái tác động chính là tốc độ lưu chuyển tiền tệ, tăng vòng quay tiền. Nói dễ hiểu hơn thì "tăng room (hạn mức) tín dụng" và cho vay nhiều hơn thì là nội suy. Nội suy không tác động vào lượng tiền cơ sở, mà từ lượng tiền cơ sở này tăng lượng tiền bằng cách tăng tốc độ lưu chuyển tiền tệ. Rồi cách này tốn thời gian hơn, nhưng không phải là nó không dẫn tới lạm phát, và ngược lại với ngoại suy thì nội suy làm tăng lãi suất. Nội suy làm tăng lãi suất bởi vì sao? Giải thích thì hơi phức tạp, nhưng nội suy phải thông qua hệ thống bank (ngân hàng), do đó nó phải tuân thủ đủ kiểu standard (tiêu chuẩn) từ vốn tới thanh khoản, các standard (tiêu chuẩn) chung, riêng, vân vân và mây mây. Do đó, nội suy sẽ làm cho lãi suất tăng. Mặt khác, cũng do cái hệ thống ràng buộc bên trên, nên là nội suy sẽ phụ thuộc rất rất lớn vào ngoại suy. Có ngoại suy thì nội suy mới có lượng tiền và cả tỷ lệ để mà cho vay (cân đối Asset-Liability - Tài sản-Nguồn vốn).

Rồi bây giờ chúng ta mới nói này, ở Việt Nam thì cái dạng 1 nó là không có, mà thay vào cái chỗ Securities (Chứng khoán) kia ấy là USD, là flow (dòng tiền). Việt Nam chỉ thực sự "bơm tiền" khi có flow (dòng tiền) mà thôi. Hiểu không? Nên là mấy cái OMO (Open Market Operations - Hoạt động thị trường mở) thanh khoản ấy không có phải là bơm tiền đâu, mà nếu có outflow (dòng tiền ra) là thành thu hẹp cân đối đấy. Nên cho ai thắc mắc về chuyện các chuyên gia nói về bơm tiền, hầu hết người nói về bơm tiền thì chưa từng đi bơm tiền (bán USD cho SBV - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam). Đấy, đại cương về bơm tiền là vậy. Còn để hiểu về các biến số, biểu hiện, kết quả... của bơm tiền thì chắc là mất thời gian hơn (cái này Hedge có dạy).