Mình update chút và tổng hợp thành một bài dài từ việc Thuế quan tới một quốc gia bị ảnh hưởng lớn như Việt Nam. Và hiện tại
[DỊCH VỤ - Một đặc quyền xa xỉ từ người giàu]
Ờ có ai để ý tới chuyện đơn giản là bản thân US (United States - Hoa Kỳ) xuất khẩu dịch vụ lớn nhất thế giới cỡ 1.03k tỏi USD (1.03 nghìn tỷ USD). Trong này toàn nhóm M7 (Magnificent 7 - 7 công ty công nghệ lớn của Mỹ).

• FB (Facebook), YT (YouTube), Thread Twitter (Threads, Twitter - nay là X) của ai?
• Taylor Swift người nước nào?
• Phim chiếu rạp của nước nào nhiều nhất?
• Netflix and Chill ở đâu mà có?
• Tiền bán license (giấy phép) ở đâu lớn nhất?
• Azure với AWS (Amazon Web Services) chui đâu ra bạn tự có câu trả lời?
• AI đồ ở đâu là nhiều nhất?
• 10 IB (Investment Bank - Ngân hàng đầu tư) top đầu ở đâu chui ra? Trong ngành của mình Top B-SIB (Big Systemically Important Banks - Ngân hàng quan trọng hệ thống) đương nhiên là Bank US (Ngân hàng Mỹ) là lớn nhất rồi 8 bank, (China 4 bank toàn bộ là commercial (ngân hàng thương mại) thay vì universal (ngân hàng đa năng)).
  ...
  Trích một phần report SHS thú vị mà tôi đọc gần đây:
  "Về bản chất, cán cân thương mại âm của Hoa Kỳ – điều thường được xem như một “khiếm khuyết” – thực ra lại là nền tảng cho cái gọi là đặc quyền xa xỉ (exorbitant privilege) của quốc gia phát hành đồng tiền dự trữ toàn cầu. Khi phần còn lại của thế giới xuất siêu sang Mỹ, họ không chỉ đổi lấy Dollar (USD - Đô la Mỹ) mà còn gửi ngược lại chính những đồng tiền ấy vào tài sản Mỹ – trái phiếu, cổ phiếu, bất động sản... Mỹ, từ đó, không cần sản xuất tất cả, mà có thể “xuất khẩu tài sản tài chính” để đổi lấy hàng hóa vật chất. Đó là một sự cân bằng quyền lực tinh tế, nếu như không bị khuấy động bởi chính trị và lo ngại địa chính trị."

Tuy nhiên, dữ liệu từ BEA (Bureau of Economic Analysis - Cục Phân tích Kinh tế Mỹ) cho thấy một điều ít người để ý: Hoa Kỳ không phải chỉ nhập siêu. Trên thực tế, nước này thặng dư dịch vụ rất lớn với hầu hết các đối tác thương mại chính: +26,6 tỷ USD với Trung Quốc, +5,7 tỷ với Nhật Bản, +31,7 tỷ với Canada... Ngoại trừ một số trường hợp đặc thù như Ấn Độ trong ngành CNTT (Công nghệ thông tin), Mỹ vẫn là quốc gia xuất khẩu dịch vụ hàng đầu thế giới. Việc “hồi hương sản xuất” vì thế, tuy giàu chất thơ trong các diễn đàn chính trị, nhưng lại thiếu thực tế trong bài toán kinh tế: với tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp lý tưởng (3–4%), việc đưa lao động giá rẻ trở lại nước Mỹ chỉ làm tăng chi phí (nhân công & môi trường) cũng như làm giảm năng suất đầu tư dài hạn. Sẽ lợi hơn khi họ tiếp tục cải thiện chất lượng lao động trong các ngành dịch vụ, vốn chiếm đến 80.2% GDP của họ.

Xuất khẩu dịch vụ nói chung và xuất khẩu văn hóa nói riêng chính là "đặc quyền xa xỉ" (exorbitant privilege) của một nước phát triển. Mọi người có thể thấy văn hóa và xuất khẩu văn hóa, dịch vụ cũng chính là một phần đặc quyền xa xỉ này. (Hàn với Kpop, Nhật - Manga...) có quá nhiều ví dụ về chuyện này. Đây là đặc quyền vô hình khó mà đo lường.

[THỨ LỚN NHẤT MÀ US XUẤT KHẨU: LẠM PHÁT]
Trong đoạn trích trên có nói về việc US (Hoa Kỳ) trả tất cả trên USD (Đô la Mỹ) và các quốc gia dùng nó mua lại UST (US Treasury Bonds - Trái phiếu Kho bạc Mỹ). Đây chính là một phần trong thứ hàng xa xỉ nhất mà US (Hoa Kỳ) xuất ra thế giới "LẠM PHÁT" (Inflation).
Trước đây mình có viết một bài về chuyện một quốc gia như Việt Nam sẽ vui mừng như thế nào khi "được nhập khẩu lạm phát từ US"
https://www.facebook.com/hedgeacademyvn/posts/pfbid0QUXEhSomHNSGgTcNfEcGf5cfdgfccnKKRkLy5zEoRh8oVen7kLLoJXpx9d4v8Wbel
Nói chung tóm gọn như thế này. Các quốc gia như Việt Nam thực hiện chính sách FX rate target (mục tiêu tỷ giá ngoại hối), với mục tiêu gia tăng tối đa dự trữ ngoại hối trong thời kỳ "FED" (Federal Reserve - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) nới lỏng và hạn chế tối đa bán USD trong thời kỳ FED thắt chặt. Việc "nhập khẩu" USD mà USD lại mất giá (lạm phát) thì nó chính xác là US (Hoa Kỳ) đang xuất khẩu lạm phát ra thế giới. Chính cái đặc quyền "in tiền" ra thế giới khiến US (Hoa Kỳ) có khả năng làm điều này. Đừng nhầm, hầu hết các nước đều hoan nghênh điều này. (Có đi có lại thôi).

Đã rất rất nhiều lần chuyện này xảy ra và nó chẳng có gì là đáng ngạc nhiên, lại thảo luận, nâng trần nợ rồi tới khi tới trần họ lại nâng trần nợ, cuộc thảo luận của các nhà lập pháp US (Hoa Kỳ) trở nên quá vô nghĩa, đếm qua thì trong vòng 10 năm qua thì 8 lần nâng.
Liệu rằng họ đang "LÀM MÀU" (hành động mang tính biểu diễn).
Cũng đã rất rất nhiều lần tôi dạy học thì FED (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) thực sự không có Constrain (ràng buộc) nào trên cân đối hết, constrain (ràng buộc) lớn nhất của họ là lạm phát thứ nó lại ở Off-balance (ngoài bảng cân đối). Điều này khiến quyền lực của central bank (ngân hàng trung ương) như FED là unlimited (không giới hạn). Nói không ngoa là ai cũng mong nới lỏng kể cả họ, nhưng không phải lúc nào cũng có thể vì cái constrain (ràng buộc) lạm phát.
Tóm lại US (Hoa Kỳ) có thâm hụt tài khóa thì nước khác mới giàu và họ cũng mới có cái đặc quyền "in tiền" rồi xuất khẩu lạm phát ra thế giới.

[Dự trữ đối với một quốc gia FX Target vô cùng quan trọng]
Nói chung thực tế Mỹ không phải là không xuất khẩu gì mà cái họ xuất khẩu lớn nhất chính là mấy tờ USD (Đô la Mỹ) và lạm phát khi in ra nhiều USD hơn. Thế rồi tiếp nếu thế giới tiếp tục mua USD từ US (Hoa Kỳ) rồi đầu tư ngược lại vào tài sản US, mà cụ thể nếu tính trên góc độ một quốc gia "sản xuất" như kiểu China (Trung Quốc) họ sẽ mua lại chính US Treasury Bond (Trái phiếu Kho bạc Mỹ) như một cách để "cân đối" bởi chính sách FX Target (mục tiêu tỷ giá ngoại hối) với FX reserve (dự trữ ngoại hối) dùng để điều chỉnh về lượng tiền của họ trong hệ thống.
Và điều này chính là ...trật tự thế giới.

Nhưng cho tới một ngày cụ thể là ngày nói đó năm 2012 (Giữa QE 1 (Quantitative Easing 1 - Nới lỏng định lượng lần 1) của US (Hoa Kỳ)) TQ (Trung Quốc) quyết định "Haiz nhận tiền của ổng mà ổng in thấy mọe". Từ đó tỷ trọng UST Bond (Trái phiếu Kho bạc Mỹ) trong FX Reserve (dự trữ ngoại hối) của Trung Quốc giảm xuống. Từ mức max gần 38% xuống chỉ còn gần 25% tương ứng là giá trị giảm trong thời gian dài.
Điều này dẫn tới việc mất cân đối ở mệnh đề 1. US (Hoa Kỳ) Xuất khẩu USD, nhưng không có người nhập khẩu USD lớn nhất. thì việc mất cân đối này dẫn tới hậu quả cuối cùng là mất đi giá trị của cái gọi là "Chế độ bản vị USD" khi mà các đồng tiền, hàng hóa... Thế giới dần cảm thấy USD không phải là dự trữ tốt vì khả năng mất giá thông qua lạm phát của nó.
Suy cho cùng: "Nếu không giá trị là đồng tiền dự trữ với việc tăng cân đối liên tục và vô hạn thì US (Hoa Kỳ) có khác gì Argentina với lạm phát trung bình 50%/Y (năm)?"
Và rộng hơn nữa: "Suy cho cùng từ đâu mà người Mỹ được đặc quyền tạo ra sản phẩm và sáng chế thay bằng chỉ lo 'cơm, áo, gạo tiền' sống đời duy trì như đại đa số quốc gia khác?"
Đây là vấn đề khó giống như một dilemma (lưỡng nan) toàn cầu. Ai cũng nhìn thấy và TQ (Trung Quốc) thấy cách đây đã hơn 10 năm. Và họ cũng đã giảm tỷ trọng US Asset (tài sản Mỹ) hơn 10 năm. Từ đó Trump chỉ đơn giản là Gorbachev của phương Tây thay bằng tìm cách sửa cái máy thì đập cái máy đó đi mà thôi.
Nếu vậy cái này sẽ giải thích kha khá thuyết âm mưu tại sao Trump lại khùng khùng như vậy. Tại sao phải giảm thâm hụt của US (Hoa Kỳ). Vì ông ta cũng nghĩ tới một ngày mà các quốc gia khác sẽ không "nhập khẩu USD" như TQ (Trung Quốc) đang làm mà thôi. Admin không đánh giá con người, cũng không đánh giá chính sách quá nhiều, chỉ xem xét hệ quả của nó là chính thôi.

[TQ khỏe về nhiều mặt]
Nếu nói về chuyện đệm. Thì TQ (Trung Quốc) có một thị trường gần như đóng cũng được. Với hàng hóa và dịch vụ có thể tối ưu từ đầu tới cuối. Tóm lại họ không thiếu thứ gì. Thêm nữa là họ cũng chẳng thiếu tiền trong cuộc chiến này luôn. Nếu mà như tỷ giá chẳng hạn. Với một cái đệm Reserve (dự trữ ngoại hối) quá dày (3.4k (3,4 nghìn tỷ USD) reserve, system cỡ 1.2k bio (1,2 nghìn tỷ USD)) đơn giản mọi người cứ nghĩ con số này quá nhiều.
Thêm tỷ tỷ tool từ đời khốt như RRR (Reserve Requirement Ratio - Tỷ lệ dự trữ bắt buộc) (7.5% rất cao) nữa là thì nói về chuyện giá cả hàng hóa thì họ có thuế 100% có khi vẫn rẻ lắm. Họ sẵn sàng devaluate (phá giá) sạch. Chả có gì mà họ sợ. Và thực tế họ không care (quan tâm).

[Vòng xoáy FX Reserve của một quốc gia như Việt Nam]
Nhìn chung chúng ta chẳng đứng vào vị thế như TQ (Trung Quốc) với một đệm FX reserve (dự trữ ngoại hối) siêu dày, đủ sức chấp mọi thể loại biến động, cộng với tự cung tự cấp gần như toàn bộ hàng hóa cơ bản cho lạm phát, họ đơn giản là kẻ thách thức.
Khi có Trade War (Chiến tranh thương mại) nó làm lộ ra khá nhiều vấn đề đã từng tồn tại, như phụ thuộc tín dụng BĐS (bất động sản), hệ thống ít reserve (dự trữ) hay như việc devaluate (phá giá) thông qua nới lỏng nội suy khiến cho giá trị tài sản tăng lên cao hơn (BĐS (bất động sản), CK (chứng khoán)) mà không thực sự có dấu hiệu cải thiện (PMI (Purchasing Managers’ Index - Chỉ số nhà quản trị mua hàng)).
Ở điều kiện của Việt Nam điều này trở nên xa xỉ nếu có một chính sách tiền tệ nới lỏng. Ngay cả thống đốc gần đây cũng có những lưu ý về tỷ giá mà ngay trước đó SBV (State Bank of Vietnam - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) vẫn cam kết mục tiêu là lãi suất thấp hơn nữa. Đặc điểm của 3 năm qua là chính sách tiền tệ luôn hướng tới mục tiêu nới lỏng nội suy. Nó thực sự khiến cho VND (Việt Nam Đồng) mong manh hơn. Nhất là trên các thang đo lường thì sức chống chịu ngày càng giảm. Nhất là Credit Impulse (Xung tín dụng) có dấu hiệu kém đi trong hơn 1 năm qua.
Có nhiều dấu hiệu xấu hơn để đo lường. Có nhiều biểu hiện vội vã hơn, nhiều công điện, và nhiều thị trường để dẫn vốn hơn, nhiều chế tài hơn. Nhưng tóm lại cốt lõi của một nền kinh tế nhỏ vẫn là sản xuất chưa có dấu hiệu bền vững. Những dấu hiệu về loosing (nới lỏng) về nội suy thường không xuất hiện luôn như trước đây bởi lạm phát hiện tại theo mình là đang bị bias (thiên lệch) lớn. Nhưng ờ trong cuộc chiến của kẻ giàu, thì người ít tiền không nên in quá nhiều tiền, vì cái giá là hơi đắt.