Mọi người có thắc mắc không: bất kỳ Central Bank (ngân hàng trung ương) nào trên thế giới đều có mục tiêu là toàn dụng lao động (full employment) và ổn định giá cả, nhưng tool (công cụ), chính sách, hay nói cách khác là framework (khung chính sách), lại khác nhau? Tại sao FED (Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) dùng framework Inflation Target (mục tiêu lạm phát), còn Việt Nam lại dùng FX rate target (mục tiêu tỷ giá)? Tại sao Việt Nam lại có cả mục tiêu lạm phát và mục tiêu tỷ giá? Chuyện dài, nhưng ta có thể đi vào những điểm ban đầu của hai framework này.

Điểm cốt lõi của các framework là xác định “anchor” (mỏ neo) trong chính sách, được coi là final target (mục tiêu cuối cùng) mà Central Bank nhắm đến, đạt được thông qua các công cụ chính sách tiền tệ. Ví dụ, Mỹ đặt Inflation Target dài hạn = 2%, và tool của họ – như bài post dưới – được dùng để phục vụ mục tiêu 2% này, coi đây là mục tiêu cuối cùng.

Ở Việt Nam, lạm phát không thực sự là “anchor” trong chính sách tiền tệ, mà là FX Rate. Trong cuốn Central Bank Policy của Perry Warjiyo và Solikin M. Juhro – Warjiyo là Chủ tịch Ngân hàng Indonesia và hiện vẫn giữ chức – mô tả cách framework FX rate hoạt động, trích nguyên văn:
“Bằng cách neo tiền nội tệ vào một đồng tiền quốc gia khác và cho phép biến động tỷ giá bằng với chênh lệch lạm phát (crawling peg - neo tỷ giá bò). FX target dựa trên việc kiểm soát cung tiền và tín dụng để đảm bảo tỷ giá được neo ổn định, đồng thời đi kèm chính sách tài khóa hợp lý để giữ ổn định vĩ mô.”

Với framework này, tỷ giá “in-line” (phù hợp) với lạm phát trong dài hạn. Bằng cách neo tỷ giá vào một đồng tiền và cho phép chênh lệch tỷ giá bằng chênh lệch lạm phát, nguyên tắc này chính là relative PPP (Purchasing Power Parity - ngang giá sức mua tương đối). Ví dụ, nếu lạm phát Mỹ (LP US) = 2%, tỷ giá tăng 3%, thì dài hạn lạm phát Việt Nam = 5%. Thực tế, bạn có thể đọc bài này:
https://www.facebook.com/hedgeacademyvn/posts/pfbid02vVocwvqMTMQoPDz1VUDf5cD7gYTALTcS8TDdBic9nxhaxY4F6K7moAB3RZyW9BQol

Nói chung, lạm phát được coi là mục tiêu điều hành, nhưng không phải mục tiêu của các công cụ mà SBV (Ngân hàng Nhà nước) có khả năng thực hiện. Final Target thực sự là tỷ giá. Tỷ giá cũng chính là “anchor” trong chính sách điều hành, chứ không phải lạm phát.