Chuyện là gần đây mình thấy quả biểu đồ giống ở dưới comment (bình luận). Cái chính là ngay kể cả trong bộ môn quản trị rủi ro thì rủi ro của một tài sản cũng không đồng nhất.

[Hãy nhìn vào vàng]
Rủi ro khi người ta nắm giữ vàng là gì?
Bạn kỳ vọng gì vào vàng?
Bạn kỳ vọng nó sẽ bảo toàn và giữ bạn tránh lạm phát đúng không. Điều này không hoàn toàn sai nhé. Vấn đề nó ở việc timing (thời điểm) sai thì vàng chắc chắn không thể làm tích sản được luôn ấy. Vàng có rủi ro thị trường lớn, rủi ro tín dụng bằng 0.

[Hãy nhìn trái phiếu doanh nghiệp]
Nếu bạn mua trái phiếu doanh nghiệp ấy thì cái rủi ro lớn nhất khi bạn nắm giữ là rủi ro tín dụng, tất nhiên. Và nếu nắm tới đáo hạn thì bạn miễn nhiễm rủi ro thị trường.

[Hãy nhìn vào trái phiếu chính phủ]
Bạn không mua trái phiếu chính phủ bao giờ đúng không. Ví dụ mua trái phiếu chính phủ Việt Nam 30Y (30 năm), mua bán trading (giao dịch) thì rủi ro gặp phải không phải tín dụng mà là thị trường, nhưng nếu bạn mua để đó, cái nguồn tiền bạn dùng để đầu tư nó lại là vấn đề. Nếu nhìn trên góc độ toàn danh mục thì rủi ro ở đây là IRRBB (Interest Rate Risk in the Banking Book - rủi ro lãi suất trong sổ ngân hàng).

[Hãy nhìn vào Real Estate - Bất động sản]
Nghe chừng thì bạn mua đi bán lại thì vẫn có rủi ro thị trường và một cái rủi ro nữa trong BĐS (bất động sản) là Trading Liquidity Risk (rủi ro thanh khoản giao dịch). Như hiện tại đây này, giá bán giảm đấy nhưng vẫn khó kiếm người mua.

Tóm lại vấn đề không chỉ nằm ở nội tại của tài sản mà nó còn nằm ở kỳ vọng, cách chúng ta nhìn vào tài sản đó. Nên có 1 khái niệm trong bank (ngân hàng) mà nên được dùng để thay thế ROE (Return on Equity - lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) tên là RAROC (Risk-Adjusted Return on Capital - lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro trên vốn). Khái niệm này sẽ đồng nhất được các tài sản về cùng 1 cách nhìn. Đo lường cùng 1 rủi ro trên 1 khoảng thời gian.

Ví dụ:

• - RAROC cho vàng = (Lợi nhuận kỳ vọng - Rủi ro kỳ vọng (đo bằng VaR chẳng hạn)) / Tiền bỏ ra.
• - RAROC trái phiếu = (Net Income (thu nhập ròng) trái - Expected Credit Loss (tổn thất tín dụng kỳ vọng)) / Tiền bỏ ra.
• - RAROC cổ = (NI (thu nhập ròng) từ cổ - Biến động của cổ) / Tiền bỏ ra.

Nói thật là với cách đo này có khi vàng nó lại là rủi ro nhất =)). Nên là lợi nhuận hay rủi ro nó đi theo cách nhìn. Bạn mà bỏ tiền tiết kiệm ra làm quả tích sản Buy and Hold (mua và giữ) với Long-term horizon (kỳ vọng dài hạn) có khi RAROC lại sẽ rất cao. Thực ra đây không phải khái niệm khó hiểu quá nhưng rất nên áp dụng cho tài sản.