Mình được gửi gắm viết khá nhiều về chuyện nâng lãi suất, nhưng từ từ, cái gì cũng phải từ từ.
https://vneconomy.vn/ts-truong-van-phuoc-ty-gia-la-phong...

Với một macro analyst thì mặc định trong đầu, tỷ giá là ưu tiên số 2 (số 1 là lạm phát) của SBV bao nhiêu năm qua. Và thực tế là từ khi FED định hình inflation target cụ thể vào khoảng thời gian 2016 thì SBV cũng đưa ra cho mình central rate, một chính sách dạng peg-to-float để thực hiện mục tiêu kép này.
Cụ thể thì tỷ giá được khoanh vùng tăng không quá 3%, đi kèm với việc inflation target của Mỹ là 2% nữa thì theo Relative PPP, lạm phát không vượt 5%. Thì đúng là như vậy. Trong khoảng thời gian từ 2016-2019 thì chính sách này hoạt động hiệu quả thấy rõ.

Nhưng cái gì đẹp thường không bền. Một chính sách đẹp như mơ như vậy lại bị hết Trade War tới Covid-19 thử thách, rồi giờ là chiến tranh, rồi 7749 event khác nhau. Giờ inflation target là mớ rẻ rách, FED không dám nhắc tới quá nhiều, và thôi từ bỏ luôn cái mục tiêu 2% dài hạn. Giờ Core PCE là 4.7%, trong khi lãi suất mới nâng tới 3%, thì còn lâu lắm mới có cái gọi là inflation target.

Quay lại, vậy nếu không có inflation target, chúng ta có thực sự nên giữ lại một dạng peg-to-float như việc kéo thả tỷ giá của SBV hiện tại? Phải nói là năm nay chính sách của SBV không phải chê trách điều gì để có thể giữ được tỷ giá ở mức này. Chủ yếu chúng ta nên xem lợi ích và chi phí của việc giữ tỷ giá ổn định thôi.

[PROS]
Đầu tiên phải nói, mỗi khi FDI hay bất kỳ một dòng tiền nào vào Việt Nam đều tính toán đơn giản thế này: Nếu giờ ở đây tôi làm ăn được 10%, trừ rủi ro tỷ giá fixed lại được 3%, thì lợi được 7%. Mình nói để thấy việc fixed tỷ giá nó có lợi thế nào khi mà người ta firm được lợi nhuận, hoặc ít nhất là firm được lợi nhuận. Ổn định inflow là việc đầu tiên và lợi ích khi tỷ giá được ổn định.
Thêm vào đó, việc mất giá ít của đồng nội tệ cũng có lợi lớn cho cán cân vãng lai, không phải về phần trade balance mà về phần income transfer, khi mấy dòng này ở VN ăn lãi suất ổn định. Nhìn chung thì mặt bằng lãi suất Việt Nam cao hơn các nước có nguồn FDI chính (Hàn, Nhật, Trung), nên trừ đi phần rủi ro tỷ giá nữa thì đúng là khá cao.

Nhưng khổ nỗi là năm nay là năm mà chúng ta thấy cực kỳ ít inflow, nhất là kiểu hối hả. Vấn đề của tỷ giá nó hiện tại đang là cố định dòng out không nhiều, nhưng dòng inflow thì lại thấp. Cái này nó có thể giải thích như sau:
Việc FED nâng lãi suất chưa có hồi kết thì tội gì bạn phải in vào để mua, trong khi có thể mua được rẻ hơn cơ mà. Nên tốt nhất cứ cash ra USD để đấy, nó đang nâng lãi suất mà, có vội gì mà vào giờ. Để mai mark-to-market lỗ luôn. À đấy, nói về mấy dòng tiền inflow thì ít nhất nó phải fixed một khoảng thời gian. Chẳng bên nào muốn vào arbitrage mà lỗ mark-to-market, vừa lãi suất thấp trong khi tỷ giá tăng cả.
Nên nhìn chung, tỷ giá fixed năm nay đúng là thay vì giải quyết 2 side cả in và out thì nó mới giải quyết side out thôi, còn in thì ít, đâm ra mismatch.

À đấy, trong cái link bên trên thì bác Phước có nói về việc giữ tỷ giá để lạm phát không tràn vào. Thì mọi người thấy mối quan hệ Relative PPP lúc nãy rồi đấy. Nhưng giờ cái này còn đúng đâu? Lạm phát USD 5% (Core), còn CPI là 8.3%, tỷ giá giờ tăng 4%, thế giờ lạm phát VN chắc 9% à?
Không phải vậy. Phải hiểu thêm về cách tính lạm phát tý. CPI Việt Nam ấy, cái quan trọng nhất là lương thực thực phẩm thì nhìn chung cái này của nhà trồng được, nên chưa tăng, mà cái này lại chiếm 1/3 rổ lạm phát. Trong khi năng lượng (phần này nhập khẩu) thì chiếm chưa tới 10%, điện nước, nhà ở chiếm khoảng 20%, thì may quá năm nay thủy văn tốt, còn chưa tăng giá điện. Cái này ngược hẳn Mỹ nhé. Thực ra mình có một bài về chuyện này từ lâu: shorturl.at/ktKLO. Nên nếu tỷ giá có tăng thì phần xăng dầu nhập khẩu nó cũng có ảnh hưởng đấy, nhưng thấp thôi. Nên nhìn chung năm nay đặc biệt, tỷ giá chưa chắc liên quan lạm phát.

[CONS]
Thì việc giữ ổn định tỷ giá có lợi đấy chứ, nhưng cái giá không hề rẻ. SBV đã bán 17 tỷ USD năm nay, tính cả các deal FW. Năm nay là năm đầu tiên mà SBV cũng đi cân nguồn như ai, event-driven như ai, có nguồn tiền thì trả, không có nguồn thì cũng đi nego như ai. Chả khác gì ngân hàng thương mại, quả là đi sâu đi sát thật.
Việc bán USD nó còn bị một cái là nó giảm cung tiền thực sự luôn, và đây thì lại là vấn đề lớn. Vì giảm cung tiền đồng nghĩa với có cấp room tín dụng thì lãi suất cũng cao. Cái này thì đọc bài này: shorturl.at/ABHKU. Việc này nó giống như giờ cứ bán USD thì lãi suất tăng lên thôi, chứ chẳng cần phải làm gì nhiều (thực ra cái này chắc là điểm claim trong chính sách của SBV, đánh ra nên bán USD từ đầu năm luôn). Đây, nói chung là cứ dự trữ ngoại hối mà bán nữa thì vẫn bán được, nhưng mà chiến tranh tiền tệ còn dài, cắt dần tới khi nào, đúng không? SBV cũng kéo thả mà đâu có cố đấm ăn xôi.

[SUMMARY]
Năm nay giữ tỷ giá thì nói chung là lợi ích nó hơi thấp hơn do cửa inflow không vào do nhu cầu, mismatch, còn chi phí thì hơi nhiều. Bán USD lắm quá thì lãi suất lên cao, chính sách tiền tệ đi vào ngõ. Đấy, năm nay lạm phát nó lại chả liên quan mấy. Nhưng thực ra không giữ thì cũng không biết đường nào. Lỡ không giữ tỷ giá, dòng in không có, dòng outflow nó lại đi ra nữa thì toang. Lúc đó thì lãi suất chả cần tăng thì nó tự tăng. À đó, còn cái bài về chuyện SBV tăng lãi suất chắc sát giờ giao dịch ngày mai nhé. Ngủ ngon.