Chưa bao giờ mình thấy nhiều người thức khuya xem mấy ông chú nửa vòng trái đất chém gió tới thế, cũng chưa bao giờ từng lời vàng ngọc của mấy ông chú được kỳ vọng và mang hy vọng tới thế. Thế rốt cuộc FED mà nâng lãi suất thì tác động thế nào? Nói một cách dân dã thì "đi ngủ" nhá.

Mình khá là né tránh chủ đề này vì nó khá là mơ hồ đối với mình. Vì với quan điểm chủ quan hay khách quan, mình thấy môi trường lãi suất của Việt Nam luôn bị cao, và việc nó bị tác động quá lớn bởi FED nhìn chung hơi bị unreasonable. Nhưng thôi thì tạm thời bỏ qua mấy yếu tố chủ quan và các vấn đề nhạy cảm.

FED nâng lãi suất thì việc đầu tiên SBV quan tâm và cả thị trường quan tâm là "in-out flow" theo quyết định này. Cái vấn đề này nó phức tạp hơn nhiều người nghĩ. Ví dụ, nếu FED tăng lãi suất, SBV cũng tăng theo và vốn dĩ cái lãi suất thực của thị trường Việt Nam nó đã cao hơn lãi suất thị trường Mỹ rất là nhiều. Cụ thể thì lãi suất CD USD giờ vẫn đang ở mức 1%, trong khi gửi tiết kiệm VND ở VN kỳ hạn 12 tháng cũng phải lên 7-8% rồi. Rồi nữa, lãi suất FED fund hiện tại vừa nâng xong là 3-3.25%, thì SBV đã front-load 4.5 bill + OMO rồi. Chả có cái khỉ gì để nói về chuyện lãi suất cả. Vì như đã nói, lãi suất FED tăng bao nhiêu, SBV sẽ tăng đủ để có gap mà không bị gap âm hay out ra mạnh. Vấn đề nó nằm ở dòng inflow.

Vậy tóm lại, không phải do dòng out mà chủ yếu nó do dòng inflow. Bạn nghĩ gì nếu mai ngày kia FED còn tăng lãi suất? Ồ, lãi suất còn cao hơn mà tội gì phải giải ngân hôm nay. Mua hôm nay rẻ đó, mai bạn còn mua rẻ hơn. Đây là tâm lý chung của dòng in. Dòng in vào là bạn phải fixed ít nhất một thời gian. Bạn sẽ không muốn mua một cái gì đó mark-to-market mà lỗ luôn được. Đúng không? Do đó mới dẫn tới out thì ít, nhưng in không nhiều thì cũng toang.

Phức tạp nó còn nằm ở chỗ local của FDI nó cũng nâng lãi suất, nó cũng sẽ rút tiền về, tốc độ có khi còn cao hơn ông FED. Thế thì để đảm bảo rủi ro tỷ giá, ngay lúc này việc đầu tiên là cash out USD. Chưa chắc đã là một dòng outflow, nhưng nó phải cash out đã. Đâm ra tỷ giá chịu trận hơi bị căng, vừa là ít inflow đi vào, vừa là cash out đi USD. Mặc dù lãi suất cứ tăng, nhưng… tội gì mua rẻ nếu bạn có thể mua được rẻ hơn.

Nhìn chung, đây là đặc điểm chung. Cái này chắc phải dài kỳ, vì nó còn loằng ngoằng về gap, tỷ giá, kinh nghiệm chính sách của SBV. Tới part II, chúng ta sẽ hiểu hơn về chính sách của SBV, không chỉ nâng lãi suất mà còn tỷ tỷ thứ khác nữa.