PART I: Admin cho rằng BANK phải hạ lãi suất cho vay

PART II: Bổ sung Admin cho rằng BANK phải hạ lãi suất cho vay - SBV phải giãn tỷ lệ, nhất là các tỷ lệ về thanh khoản. Bởi nếu chỉ hoãn phân loại nợ, mà không giãn các tỷ lệ thì cũng khó hạ lãi suất.

Sau đây là lý do:

Mình phân tích hơi dài một chút để mọi người thấy rủi ro thanh khoản nó ảo diệu và làm màu như thế nào.

Thế nào là rủi ro thanh khoản. Mình sẽ bàn về khái niệm rủi ro thanh khoản hẹp tức là funding liquidity. Funding liquidity là rủi ro do maturity mismatch nói đơn giản là vay ở kỳ hạn ngắn và cho vay ở kỳ hạn dài nhằm tăng tối đa NIM trong khoảng RWA cho phép của một bank.

Rủi ro thanh khoản là rủi ro mà ở đó bank thiếu tiền, thiếu tỷ lệ thanh khoản. Câu hỏi đặt ra lại là ôi như vậy có thiếu tiền không? Có rủi ro không?

Thiếu tiền đối với bank là một khái niệm mơ hồ. Thiếu tiền là không thể vay, ở đâu cũng không thể bán đi trái phiếu hoặc đơn giản bị SBV cho vào diện kiểm soát đặc biệt. Rủi ro thanh khoản điển hình đối với các bank Việt Nam là ACB. Ngày bầu Kiên bị bắt ACB tự nhiên bị thiếu tiền mà đang làm ăn bình thường.

Haha mình đố luôn một ông risk manager nào nghĩ ra kịch bản này. Cũng đố manager nào nghĩ ra Covid tới tự nhiên dân đi rút tiền mua mỳ tôm thế là tự nhiên cũng thành thiếu tiền đi vay loạn. Đó là rủi ro thanh khoản. Mà đã vậy thì rủi ro thanh khoản kiểm soát kiểu gì?

Vì không ai nghĩ ra phải kiểm soát như thế nào, các bác Basel tự nghĩ là thôi bây giờ dự trữ nhiều tài sản thanh khoản hơn tý. Thế là các bác đẻ ra Liquidity Stress Test, mục đích không phải là xem mất bao nhiêu tiền mà để xem phải dự trữ thêm bao nhiêu tài sản thanh khoản?

Mà nghĩ ra xong các bác cũng mơ hồ ràng buộc là bây giờ trong điều kiện thanh khoản xấu phải tính hết các yếu tố trong đó có cả yếu tố được cứu nữa. Vậy thì quay lại case bầu Kiên, bản chất ACB có xấu đâu chỉ là thiếu thanh khoản cục bộ. Cứu tý là xong. Vậy đâm ra rủi ro có còn đâu.

Vậy thì tóm lại các bác Basel viết thế cuối cùng là ràng buộc đống kịch bản rồi lại tính cả yếu tố được cứu vào thì cuối cùng mình chẳng hiểu rủi ro nó ở đâu luôn?

Tức là rủi ro thanh khoản nếu ở cấp độ riêng của bank riêng thì nó không bắt nguồn từ thanh khoản. Như trường hợp của ACB MSB thì nó bắt nguồn từ yếu tố khác còn nếu ở góc độ systemic thì trừ phi bạn là Hy Lạp không thì bạn chắc chắn được cứu.

Nên lâu nay rủi ro thanh khoản vẫn mang tính chất tuân thủ tức là xử lý tỷ lệ. Cuối năm cuối tháng bò ra mà xử lý. Ok thôi, nếu tôi tốt hơn thì tôi dự báo dòng tiền để tôi chủ động kinh doanh hơn còn tỷ lệ tôi vẫn để cận limit về thanh khoản, vậy nó mới đỡ chi phí. Hỏi ALM nào mà chưa từng phải đi xử lý LCR, LDR hay NVNHCVTDH là bank đó hoạt động đang dưới mức optimal...

Nói đi thì phải nói lại một mô hình rủi ro thanh khoản nên là một mô mình nó dùng để phục vụ cho kinh doanh dự báo được dòng tiền thay vì là một hạn mức.

P/S: Tóm của tóm, rủi ro thanh khoản chỉ là biểu hiện nó giống như một loại triệu chứng đứng đường sau nó là rủi ro to lớn hơn (chủ yếu là do chất lượng tài sản). Nếu rủi ro thanh khoản riêng lẻ thì bank sẽ được cứu còn nếu là systemic risk thì SBV phải nhìn nhận lại. Ví dụ như trong Part II mình có đề cập cơ cấu nguồn vốn do lãi suất thấp đã chuyển hầu hết về ngắn hạn, tỷ lệ hiện tại không còn phù hợp và chỉ làm tăng chi phí chứ không tăng được gì khác.