Trước đây mình cũng nghĩ là nợ công Việt Nam khá là an toàn với Public Debt/GDP (Nợ công/Tổng sản phẩm quốc nội) thấp. Lãi suất TPCP (Trái phiếu Chính phủ) cũng hoàn toàn thể hiện điều này. Đúng là nó an toàn nhưng hiện tại điều này không đồng nghĩa với một dư địa tài khóa lớn. Mọi người có gửi cho mình cái bài viết này để đánh giá. Nói chung nên nhìn sâu hơn về bản chất vấn đề là: "Constrain (ràng buộc) trong chính sách tài khóa hiện tại. Liệu rằng Debt/GDP (Nợ/GDP) có thực sự là tiêu chí đánh giá khả năng 'tiêu tiền' đầu tư."

[GDP một khái niệm kém tài chính] Đầu tiên cần phải nói một lần nữa: GDP (Gross Domestic Product - Tổng sản phẩm quốc nội) không hoàn toàn thể hiện khả năng tài chính của một quốc gia nói chung. Ví dụ sau đây sẽ cho các bạn hiểu về tài chính vs kinh tế và tại sao GDP càng trở nên là thước đo thiếu chính xác nhìn chung: "Mình là FDI (Foreign Direct Investment - Đầu tư trực tiếp nước ngoài) Hàn, mình nhập 100 nvl (nguyên vật liệu), làm hàng và bán 120, mình để 20 lãi gộp này chả nhân công 1, mình chuyển về Hàn 19. Với GDP mình sẽ được tính +20 nhưng với GNP (Gross National Product - Tổng sản phẩm quốc dân) mình chỉ được tính 1. Và thực tế thì với một quốc gia chúng ta chỉ lợi 1, nhưng theo GDP chúng ta lợi 20." Ví dụ trên là một trong số thực tế đau đầu về kinh tế vs tài chính và minh chứng cho chuyện GDP không thực sự là thước đo của tài chính. Nếu nói về case này thì Việt Nam bình thường. Một quốc gia phải nói là bị "distort" (biến dạng) tới mức độ khủng bố phải kể tới Ireland nơi đặt trụ sở của Google (Alphabet) hay Apple đều đặt ở đây (thuế DN (doanh nghiệp) =0) bạn có thể tìm hiểu. Nếu tính GDP per capita (GDP bình quân đầu người) thì nhầm tưởng nhiều thứ về tài chính.

[Public Debt - trong một giới hạn vô hình] Mình không nhớ rằng bao nhiêu lần mình có nói rất rõ về chuyện KBNN (Kho bạc Nhà nước) là một shadow bank (ngân hàng bóng tối) đích thực và vai trò của nó trong chính sách tiền tệ là vô cùng lớn, nhất là trong framework (khung chính sách) hiện tại, khi mà velocity (vận tốc tiền tệ) bị đẩy lên quá cao thì vai trò một shadow bank khổng lồ như KBNN càng trở nên rõ nét và có thể tóm như sau, nếu bạn không cần quá rõ về cơ chế: "KBNN càng tiêu tiền, vay tiền thì tỷ giá càng tăng, với giới hạn hiện tại, nó không có giới hạn tức là mặc dù họ có dư địa tài khóa nhưng tiêu tiền của họ lại nằm trong giới hạn của chính sách tiền tệ."

[Nói chung] Tựu chung thì không hẳn Public Debt/GDP không phải thước đo cho dư địa tài khóa mà là giới hạn tài khóa đã bị đẩy đi xa khỏi chính sách tài khóa. Nên việc Public Debt/GDP thấp không đồng nghĩa với việc chính phủ có nhiều dư địa tài khóa để đầu tư nữa vì nó bị giới hạn nằm trong CSTT (Chính sách tiền tệ). Haha điều này tự nhiên mình nghĩ, như US (United States - Hoa Kỳ) chẳng hạn, dù đúng là UST (US Treasury - Kho bạc Mỹ) có thể vay không giới hạn thật nhưng nếu gia tăng vòng quay kiểu đó thì đúng không ai còn nắm UST nữa và thực tế chứng minh là như vậy. Nên giới hạn này nó lại chính là nguồn cơn cho Trade War (Chiến tranh thương mại). Để đề xuất một cái gì đó thực tiễn hơn về tài chính để nói về "dư địa tài khóa của riêng Việt Nam mình sẽ đề xuất 'FX Reserve/GNP' (Dự trữ ngoại hối/Tổng sản phẩm quốc dân) thì hơn.