Cuốn Central Bank của Thomas Cargill đánh giá không cao về các chính sách dạng Fwd Guide (Forward Guidance - hướng dẫn trước). Mình cũng không đánh giá quá cao Fwd Guide, nhưng mình lại thấy hậu quả khôn lường khi action (hành động) đi lệch với speech (lời nói).

Ở Mỹ, năm 2021, tất cả lời nói đều cho rằng lạm phát chỉ là tạm thời. Tạm thời tận 3 năm luôn! Họ không lường trước được lạm phát kéo dài. Buộc họ phải nâng lãi suất nhanh và cao, mỗi pace (bước tăng) 0.75%, khiến market (thị trường) và nền kinh tế nhiều nơi bị ảnh hưởng, USD lên quá cao.
Chưa kể, hiện tại, chưa dập được lạm phát kéo dài mà đã hạ pace, chắc chắn khiến tình trạng khó đoán hơn. Nếu họ đặt mục tiêu lạm phát lên target (mục tiêu), thì hạ pace là hành động không nên, nói chung gây mismatch (không đồng bộ). Lãi suất cao không biết kéo dài đến bao giờ? Câu hỏi này thật sự quá khó để trả lời rõ. Việc không nhất quán giữa lời nói - hành động - thực tế cũng khiến market bối rối.

Ở Việt Nam, Phó Thống đốc nói dự trữ có 100 tỷ USD (100 tỏi) cover (đáp ứng) đủ cho việc bán USD (outflow - dòng vốn ra), nhưng đến lúc cần bán, năm lần bảy lượt nâng giá bán, khiến tỷ giá năm 2024 lập kỷ lục mới: “đi 2% trong 3 ngày”. Quả kỷ lục này có thể là vô tiền khoáng hậu trong năm nay. Hậu quả của việc lời nói lệch hành động là market không tin những gì CB (Central Bank - ngân hàng trung ương) nói, và hành động hoàn toàn ngược lại. Như case (trường hợp) SBV (Ngân hàng Nhà nước), ở vị thế có USD, mình chắc chắn không bán, và đã thiếu thì càng thiếu.

Không ít lần trong quá khứ, SBV đưa ra chính sách khó đoán: từ mua bán USD, thả trôi lãi suất, đến bán FWD (Forward - hợp đồng kỳ hạn) USD. Nói chung, chính sách không nhất quán theo khung điều hành. Điều này khiến market nhiều lần khổ sở. Trước lần bán USD này là năm 2022, tỷ giá cũng tăng 10% rồi mới giảm còn 5%.

Tầm quan trọng của Fwd Guide cũng nằm ở chỗ SBV ít giải thích cho đại chúng về cách điều hành và mục tiêu của mình. Khiến nhiều suy diễn từ lời nói của họ ảnh hưởng đến market. Đại khái, họ gần như không quan tâm chuyện này.