Trước đây mình luôn rất rất tự tin vào cân đối và các giới hạn trên cân đối. Nó là điểm cốt lõi, tối quan trọng trong vận hành nền kinh tế. Là framework (khung chính sách) trong chính sách. Điều này mình dạy rất kỹ ở mọi cấp độ khi nói về macro economics (kinh tế vĩ mô).

Nhưng càng ngày mình càng thấy các vấn đề này đã lệch đi quá xa: cân đối bị bóp méo, các giới hạn liên tục bị sửa đổi để phục vụ cho các mục đích tăng trưởng. Không phải chỉ ở Việt Nam. Ở Mỹ cũng vậy. SLR (Supplementary Leverage Ratio – tỷ lệ đòn bảy bổ sung) bị bỏ (cái này giống room TD – dư địa tín dụng ở Việt Nam), thì ở Việt Nam Thủ tướng cũng bỏ room.

Tường rào cuối cùng cho hệ thống chỉ còn lại CAR (Capital Adequacy Ratio – tỷ lệ an toàn vốn), mà khổ cái là nếu mọi người đọc dự thảo TT (Thủ tướng) mới, mọi người sẽ thấy nó… quá nhiều ngoại lệ. Những ngoại lệ này vô tình khiến cho cái hàng rào tránh khỏi tăng trưởng nóng, lạm phát và tỷ giá tăng hoàn toàn bị loại bỏ.

[Lạm phát ngấm ngầm]
Hàng giả, giá tăng đột ngột,… là một biểu hiện của lạm phát ngấm ngầm. Trước kia 4 tỏi (tỷ đồng) có nhà Hà Nội 100m² sống ngon, giờ gấp đôi con số đó với chất lượng cái gì cũng tệ đi. Lạm phát haiz, đúng giờ nó quá bias (thiên vị). Khi mà việc có ăn không còn phản ánh “chất lượng” cuộc sống như trước. Chỉ tiêu lạm phát hiện tại khá bias.

[Xung nhịp giảm]
Có thể mọi người cũng biết, cứ giải ngân tín dụng tăng thì GDP tăng (Investment – theo phương pháp chi tiêu, Income bank – theo phương pháp thu nhập). Nói chung, tín dụng tăng thì GDP tăng là đương nhiên. Cái quan trọng không phải ở đó mà ở xung nhịp, tức là tín dụng tăng thì kéo theo “kết quả” tăng lâu dài thế nào.

Hiện tại, có một vài đo lường còn cho thấy xung nhịp giảm. (Cái này report tụi mình sẽ nói sau.)

Kết luận: Hiện tại, nhiều rào cản mang tính chất an toàn trong hệ thống bị phá bỏ. Mình đương nhiên không mong muốn điều này, bởi tính chất mất cân đối của hệ thống để đổi lại tăng trưởng là một hệ quả rất rất lâu. Cứ nhìn bank 0 đồng n năm là rõ. Giờ các New AMC (Asset Management Company – công ty quản lý tài sản mới) mọc lên khắp nơi, từ bank tới doanh nghiệp (DN). Từ những con zombie (doanh nghiệp yếu kém) thoi thóp được cứu, tới giá chung cư Hà Nội – Sài Gòn… Từ lời cảnh báo của Thống đốc, tới việc lạm phát tiết kiệm xảy ra khắp nơi. Nhưng dài hạn mới nói được.