Mình quay lại viết về chủ đề này vì gần đây mình có đăng lại một tranh luận unofficial trên page khác và nhận được nhiều phản hồi cả tích cực và tiêu cực

Mình tiếp tục loạt bài viết này với sự cổ vũ từ một số bạn. Mình tiếp tục disclaim cho chủ đề này:

Bài viết này rất unofficial và không dựa trên tài liệu chính thống cũng như phân tích chuyên sâu mà chỉ dựa trên kinh nghiệm đầu tư của Admin với vai trò là nhà đầu tư cá nhân. Nói chung bài viết này không giống các bài viết thường được đăng lên page nói gì cũng có chuẩn mực V.A CFA: Diligence and Reasonable Basis để back up. Mình rất hạn chế viết bài kiểu này vì thường nó rất rất bias. Mình viết để mọi người có cái nhìn đa dạng nhé.

Như mọi người đã từng thấy ở các post trước khi mình HOLD-TO-DIE thì mình phải có cơ sở gì. Thực ra nói là HOLD-TO-DIE nhưng việc hold không phải là mãi mãi. Chu kỳ hold xác định tầm 5-10Y. Như vậy có gì để bạn tin tưởng 1 cổ phiếu tầm 10Y. Cả nhà có thể xây dựng cho mình một tầm nhìn rõ ràng về cổ phiếu với những tiêu chí nhất định phải được đặt ra. Tất nhiên mỗi người một tiêu chí nhưng trước khi định giá tiêu chí của mình là như sau:

1. Cash Flow: Một doanh nghiệp tốt theo mình là một doanh nghiệp có dòng tiền tương thích với lợi nhuận, cân bằng và tránh bị thâm dụng. Còn về cảm quan nữa, một doanh nghiệp mà không bị ép giá khi thực hiện giao dịch với Bank thì là một doanh nghiệp có dòng tiền tốt... Và những thông tin thể hiện được được độ mismatch giữa dòng và lợi nhuận sẽ là những thông tin giá trị khi thực hiện nhìn nhận.

2. Corporate Governance: Đây là tiêu chí đầu tiên để đánh giá công ty có nên được đưa vào danh mục lâu dài của bạn không. Tiêu chí này có thể được đánh giá như thế nào. Vì nghe có vẻ trừu tượng. Với mình thì việc đi và nghe đại hội cổ đông thường niên với những cổ phiếu mà bạn phải đưa vào danh mục là bắt buộc. Trong cuộc họp đại hội cổ đông thông tin mình muốn nghe tuyệt nhiên không phải là giá cổ phiếu, hay thông tin về việc tại sao giá giảm hay tăng, mà thông tin muốn nghe là chiến lược ngắn hạn và dài hạn của công ty, ngắn hạn có gì khó khăn, dài hạn có gì khó khăn, với lượng khách hàng hiện tại sẽ chú trọng vào mảng nào tập trung ở đâu. Đây cũng là lý do tại sao mình rất thích HPG thời gian trước vì đại hội cổ đông các năm trước phần nhiều là các thông tin về làm thép và nhà máy thép Dung Quất khó ở đâu,... Thêm nữa mình nghĩ việc thành viên hội đồng quản trị, ban điều hành mua bán là đương nhiên vì cổ phiếu có thể undervalue hoặc overvalue trong ngắn hạn, chuyện lấy ví dụ ban điều hành không mua bán ra để định nghĩa là nó tốt hay không bản thân mình không thấy được nhiều thông tin. Đây là điều ngược lại với lý thuyết. Các tiêu chuẩn về Corporate Governance không chỉ dừng lại ở đây, còn rất nhiều yếu tố, như mua cổ phiểu quỹ, phát hành cổ phiếu thưởng vân vân và mây mây, mình nghĩ cả nhà nên tìm hiểu về yếu tố quản trị doanh nghiệp đó thông qua các cuộc họp đại hội cổ đông. Một cái nữa có thể là Doanh nghiệp có Quỹ Uy tín làm cổ đông dài hạn. Đây cũng là yếu tố nên nhìn nhận khi chọn cổ phiếu.

3. Dividend Yield: Đây là một yếu tố mình nghĩ nên nói trước khi nhìn nhận tới vấn đề tiếp theo. Với mình Doanh nghiệp dù như thế nào đảm bảo quyền lợi cổ đông thông qua cổ tức là điều nên làm, cần thiết, điều đó thể hiện doanh nghiệp có trách nhiệm với cổ đông. Mặt khác về dài hạn mình có thể chấp nhận không trả trong 2-3Y nhưng tới năm thứ 4 thì đó là điều không nên và không cân đối rõ trong dài hạn. Do đó dù ít dù nhiều mình cần Dividend Yield. Thêm nữa cái này cũng thể hiện khẩu vị rủi ro của mình. Trước đây mình không restrict điều kiện về Dividend Yield như bây giờ. Vì mình có Liquidity Demand (tiền cần dùng) nên đây chính là cái mình quan tâm hơn ở đợt cơ cấu vào tháng 5. Cũng tương tự Dividend Yield phải tương thích với dòng tiền. Đây cũng là lý do mình tái cơ cấu danh mục sang một doanh nghiệp có thể trả cổ tức đều hơn một chút vì mình cần Liquid nữa mà.

4. Long-term View: Đây cũng là điểm quan trọng nhất nhưng cũng khó nhìn nhận nhất vì khi là Holder thì việc tránh bị giá thị trường ảnh hưởng là điều cực cực quan trọng. Thế nào là Long-term view. Cái này khó nè. Ngành rõ ràng, chủ doanh nghiệp có quan điểm rõ ràng về ngành và tập trung vào ngành, việc tập trung vào ngành sẽ khiến bạn đỡ phải phân tích một holding đa ngành, mà cái này rất mệt, nếu tập trung vào 1 ngành thì có thể tập trung nhìn nhận dễ dàng hơn là một Holding đa ngành, hạn chế các cấp bậc quản lý trong các ngành cũng là hạn chế được chi phí hoạt động, vì lý do này mình không bao giờ mua VIC hay MSN. Đây cũng là một lý do mình chọn HPG để mua trước đây và HPG để bỏ gần đây. Khi HPG có ý định chuyển sang BĐS, đây là bước đi lớn cần gây dựng tên tuổi cần nền móng, cũng chứng tỏ thép đã hết vị với a Long. Chứng tỏ mình cần nhìn lại. Nếu thực sự HPG cần đa ngành sang BĐS tất nhiên bước đi này cũng sẽ căn ke như những gì làm với thép 20 năm qua nhưng đó không phải là những gì mình dễ phân tích. Do đó mình quyết định dừng. Tất nhiên đã gọi là long-term thì hẳn phải gắn với các yếu tố vĩ mô, các điều kiện này cũng cực kỳ quan trọng, vĩ mô từ chính sách, thuế, lãi suất… Mình nghĩ cái này nên đọc báo cáo phân tích ngành. Trước đây mình đánh giá báo cáo ngành của FPTS dù dài như tờ sớ nhưng đầy đủ. Nên đọc. Long-term view cũng không nên dừng lại ở đây, mà cần phân tích cầu trong nước, nước ngoài cho ngành có liên quan, hưởng lợi từ yếu tố nào, các đối thủ trong ngành. Quan điểm của mình lần này lại là nó không cần phải lớn nhất trong ngành nhưng quan điểm về ngành của lãnh đạo phải rõ ràng nhất. Nghe thì có vẻ trừu tượng nhưng bạn cứ đọc nhiều thông tin đa chiều, báo cáo phân tích của tất cả các công ty chứng khoán có thể về ngành về doanh nghiệp đó, về đối thủ của doanh nghiệp đó,...

Đây mới là nhận định, còn định giá nữa nên có lẽ là còn dài đó.

-----------------------------------------------------------------------

Chốt lại đối với một Holder khi đã xuống tiền bạn phải tìm hiểu kỹ về càng nhiều yếu tố càng tốt, đọc càng nhiều thông tin phân tích và tạo cho mình những chuẩn nhất định.