SBV (Ngân hàng Nhà nước) thực sự rất khó làm được gì trong tình huống này. Điểm hay của năm 2023 là tự nhiên có một chút dòng vốn chảy vào (flow) trong lúc khó khăn – đây là điều kiện cần. Nhưng điểm dở của 2023 là khả năng hấp thụ vốn từ tất cả các kênh đều quá kém – đây lại là điều kiện đủ.

Về cơ bản, tình hình hiện tại cũng giống như các lần hạ lãi suất trước: Swap (lãi suất hoán đổi ngoại hối) đã âm, nhưng lại có dòng vốn流入 (inflow) hỗ trợ, nên tỷ giá loanh quanh vùng SBV mua vào là 23,450. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ vốn để sinh ra cung tiền nội suy (tăng trưởng nội tại) lại rất hạn chế.

Ví dụ, trong bảng cân đối kế toán của toàn ngành ngân hàng, nếu bên tài sản (Asset Side - cho vay) khó tăng, thì dù bên nguồn vốn (Liability Side - tăng cung ngoại suy, tức huy động vốn) có tăng, lượng vốn này cũng chỉ được dùng để giữ lãi suất ở mức thấp nhất định mà không hiệu quả trong việc sử dụng vốn. Trong trường hợp này, SBV chỉ thụ động hạ lãi suất khi có dòng vốn流入 (flow). Điều này tác động lên nền lãi suất TPCP (Trái phiếu Chính phủ). Vì tiền gửi (Deposit) tăng mà không cho vay được nhiều, nên lãi suất TPCP Việt Nam lại quay về vùng rất thấp, bond 10 năm (10Y) chỉ 3% (trong khi bond Mỹ cùng kỳ hạn là 3.8%).

Chính sách tiền tệ của Việt Nam nói chung là thúc đẩy cung tiền nội suy, nhưng năm nay khả năng hấp thụ vốn kém quá nên rất khó. Thực trạng này không thể giải quyết chỉ bằng chính sách tiền tệ. Vậy đó.