Có một ông tên VAFI (Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam) đề xuất phát hành FIBOND (trái phiếu đặc biệt) được SBV (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) bảo lãnh 100%, bán cho KHCN (khách hàng cá nhân) để huy động vốn kỳ hạn dài, từ đó giảm lãi suất cho vay. Ý tưởng này xuất phát từ việc các Bank (ngân hàng) thường lấy ngắn nuôi dài và chịu rủi ro thanh khoản, nên ngay cả ngân hàng yếu cũng có thể huy động vốn rẻ để cho vay kỳ hạn dài. Bỏ qua cái tiêu đề hoành tráng, mình thấy đề xuất này không phải dở, nhưng nó không hợp với tình hình hiện tại lắm.
Thực ra, ông VAFI có lẽ nhầm lẫn, vì FIBOND và CD (certificate of deposit) vốn là hàng ổn định, có thanh khoản tốt, nhưng các Bank hiện tại không có nhu cầu phát hành FIBOND nhiều, nhất là khi hệ thống đang thừa tiền như bây giờ. Lãi suất của FIBOND cũng chẳng hơn tiền gửi là bao, kể cả khi nó là vốn cấp 2 (Tier 2 capital), thì mức chênh lệch cũng không đáng kể. Thế nên, lãi suất này chẳng hấp dẫn với cá nhân, chỉ tổ chức mới thấy ổn vì bond này có thể cầm cố và thanh khoản tốt.
Chung quy lại, vấn đề hiện tại không phải do thời gian trước mấy ông BĐS (bất động sản) đem tiền đi đầu cơ rồi giờ chết, mà cứ đòi lãi suất rẻ một cách vô lý. Phải chấp nhận thực tế, lấy ví dụ như lãi suất hiện tại cũng chẳng cao gì đâu. Lãi suất Bond CCC (trái phiếu hạng CCC) kỳ hạn 3-5Y (chưa phải trạng thái Default D) hiện nay đã lên tới 13-14% tính trên USD (https://fred.stlouisfed.org/series/BAMLH0A3HYCEY). So sánh với TP BĐS (trái phiếu bất động sản) hay lãi suất cho vay BĐS, trong tình hình hiện tại, lãi suất cao là hợp lý, đòi thấp thì hơi hài hước. Bond CCC còn chưa phải hạng C (chỉ trên Default), mà lãi đã thế này, thì mấy ông BĐS đòi lãi suất thấp là không thực tế.
Quay lại, lãi suất hiện tại đã rất rẻ cho các lĩnh vực sản xuất kinh doanh (SXKD), khó có thể giảm thêm. Lãi suất dài hạn, như trái phiếu, ở đâu cũng tương tự. Tiền ít mà đòi “hít thơm” thì không được, nên mấy ông BĐS cũng không cần bơm thổi thêm để hạ lãi suất làm gì.