KBNN (Kho bạc Nhà nước) thì không cải thiện CAR (Capital Adequacy Ratio - Tỷ lệ an toàn vốn) mà nó gián tiếp (lending - cho vay) và trực tiếp (spending - chi tiêu) tăng velocity (velocity of money - vận tốc tiền tệ) từ đó cũng tăng CAR nhưng nói chung nó là Shadow Central Bank (Ngân hàng Trung ương bóng tối) đúng nghĩa nhất là ở Việt Nam.

Nếu mình nói vai trò của KBNN hay nhìn chung là government (Chính phủ) nói chung trong một hệ thống tài chính là một Bank (ngân hàng) vô cùng đặc biệt thì bạn có thấy ngạc nhiên không?

Chuyện là về mặt bản chất thì KBNN tác động tới hệ thống là vô cùng quan trọng, có thể nói là quan trọng hơn nhiều SBV (State Bank of Vietnam - Ngân hàng Nhà nước). Nếu nói về tác động thì KBNN có 2 tác động: Lending (cho vay) và Spending (chi tiêu).

Để hình dung rõ hơn quá trình này có thể nhìn hình 1.

1. Lending (Cho vay) Ở Việt Nam, cơ chế phức tạp khiến việc Lending (cho vay) và nguồn tiền từ KBNN trở nên vô cùng quan trọng. Lần gần đây nhất SBV phải involve (can thiệp) nguồn KB (Kho bạc) để chữa cháy thanh khoản lại là lúc chuyện đã rồi. Lúc đó là tháng 12/2022 khi mà SBV chữa cháy market (thị trường) lúc đó kỳ hạn hiệu lực của việc nới lỏng hơn TT22 (Thông tư 22) là tới cuối 2025, thực ra thì nó cũng chẳng còn gì quá đau đầu trong bối cảnh hiện tại.

Việc lending (cho vay) này giúp tác động vào velocity (vận tốc tiền tệ). Nói đơn giản thì việc lending (cho vay) từ KBNN ra ngoài hệ thống là thúc đẩy quá trình money creation (tạo tiền). Cái này nhắc lại không tuyến tính và tùy từng điều kiện mà hiệu quả cũng khác nhau.

2. Spending (Chi tiêu) Quá trình tiêu tiền vào hệ thống của KBNN chắc chắn là một quá trình nội suy chứ không phải ngoại suy gì cả. Vì quá trình này đòi hỏi cân đối USD/VND (tỷ giá Đô la Mỹ/Đồng Việt Nam Đồng). Constraint (ràng buộc) về tỷ giá này là đau đầu nhất là vào năm sau khi mà Chính phủ đòi huy động cỡ 800k tỷ (800 nghìn tỷ VND) để làm đường sắt cao tốc. Đúng là nắm đấm thép này khả năng là còn phải tính toán chán chê vì constrain (ràng buộc) về tỷ giá hiện tại vẫn rất lớn, 3 năm nay chả tiêu gì chỉ dăm ba cái nới lỏng mà tỷ giá đã lên trần hết rồi.

[Tại sao nói KBNN nhìn chung Government (Chính phủ) là Shadow Bank (Ngân hàng bóng tối) vô cùng đặc biệt] Để hình dung rõ hơn thì có thể nhìn hình 2. Vì như thế này: Trong nguyên tắc cân đối thì KBNN chính là Shadow Bank (Ngân hàng bóng tối) có thể nâng đối của mình lên vô hạn. Cứ hình dung tới cái trần nợ của US (Hoa Kỳ) là rõ, bạn có thấy khi nào UST (United States Treasury - Bộ Tài chính Hoa Kỳ) không huy động được tiền không? Tất nhiên là không. Lý do đơn giản vì sao, vì TSN (Trái phiếu Nhà nước) của UST là một HQLA (High-Quality Liquid Asset - Tài sản thanh khoản chất lượng cao). Cứ đơn giản là nó tương đương với tiền. Tức là giấy vay nợ của nó có tính chất làm TSTK (Tài sản thế chấp) cho hệ thống. Nên TSN của UST không những là TSC (Tài sản có) của bên khác mà TSC này lại còn là HQLA. Đâm ra UST có thể raising (huy động) vô hạn nợ mà không ảnh hưởng lên cân đối vì đơn giản là nó là tiền. Hê hê nên mới bảo US (Hoa Kỳ) mới có active QE (Quantitative Easing - Nới lỏng định lượng) chứ VN (Việt Nam) làm gì có là vì thế.