Mình thường dạy về lãi suất ở Việt Nam, đặc biệt là câu chuyện Dilemma (lằn ranh khó xử) trong lãi suất. Muốn giảm lãi suất ở TT1 (thị trường 1 – giao dịch với khách hàng) thì cần tăng ở TT2 (thị trường 2 – liên ngân hàng) như năm 2022, nhưng nếu TT2 giảm sâu quá thì chỉ dẫn đến tăng TT1, như đã thấy vào các năm 2018, 2022, 2024.

Gần đây, mình thấy một số quan điểm trên báo cho rằng lãi suất huy động ở TT1 quan trọng hơn và đóng vai trò chính trong kiểm soát tỷ giá, còn lãi suất TT2 thì không quan trọng. Page (trang) này đương nhiên không đồng ý với quan điểm đó.
Hầu như mọi người chưa từng thấy lãi suất TT2 được quote (trích dẫn) và vận hành, nên không thực sự hiểu lãi suất này hoạt động thế nào. Nói thì dài, nhưng tóm lại: lãi suất TT2 là lãi suất duy nhất mà SBV (Ngân hàng Nhà nước) thực sự kiểm soát và vận hành. Lãi suất TT2 cũng được dùng làm base (cơ sở) cho một vài khoản ở TT1, dù chỉ là một vài khoản, nhưng chúng đều đóng vai trò dẫn dắt và cân đối cho thị trường. Vì thế, lãi suất TT2 quan trọng. Rất quan trọng.

Một khía cạnh cực kỳ quan trọng của lãi suất TT2 là cơ chế Swap (hợp đồng hoán đổi) đều được quote dựa trên lãi suất TT2, chứ không phải TT1. Mỗi lần SBV để swap âm lâu là kiểu gì cũng có chuyện, như các năm 2018, 2022, 2024.
Dần dà, mọi người sẽ hiểu: TT1 đúng là lãi suất thực, nhưng những thứ ở TT1 nghiêng về cân đối dài hạn, tác động lớn đến việc cân đối hệ thống. Nếu nói về ALM (Asset-Liability Management - quản lý tài sản và nợ), thì lãi suất TT1 ảnh hưởng đến “kỳ hạn”, còn TT2 ảnh hưởng đến “thanh khoản”.
Nói thế nào nhỉ, có lẽ thị trường 2 còn không quan trọng bằng lãi suất TT2.