Cuối tuần qua, Fed (Federal Reserve - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ) bơm tiền vào hệ thống qua gói BTFP (Bank Term Funding Program - Chương trình Tài trợ Ngân hàng Có Kỳ hạn), thì vấn đề đặt ra là liệu cái này có tồn tại long-term (dài hạn) hay nó chỉ là short-term (ngắn hạn). Liệu vấn đề liquidity (thanh khoản) của small bank (ngân hàng nhỏ) có thực sự ảnh hưởng tới decision (quyết định) nâng hạ interest rate (lãi suất)?

Lâu nay mình vẫn chỉ trích mạnh mẽ và thậm tệ bất cứ ai gọi việc SBV (State Bank of Vietnam - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) làm OMO (Open Market Operations - Nghiệp vụ Thị trường Mở) là bơm tiền. Việc bơm OMO có term (kỳ hạn) rất ngắn, tiền đi vào vì liquidity (thanh khoản), thì chỉ cần đủ thanh khoản thôi. Thanh khoản nó chỉ là một state (trạng thái). Và thiếu thừa thay đổi rất nhanh. Ngay như SBV vừa bơm vừa hút, thì là thiếu hay thừa? Tất cả điều này chỉ là liquidity (thanh khoản). Cái thực sự bơm tiền ở Việt Nam ấy là mua USD (Đô la Mỹ), ở Fed là mua US Govbond (U.S. Government Bond - Trái phiếu Chính phủ Mỹ).

Nó giống chuyện bạn bốc bát họ, tới ngày nó đòi tiền thì vay ai đó đập vào. Còn nếu bơm capital (vốn), thì bạn có thể trả cái bát họ kia và làm lại cuộc đời thông qua một credit package (gói tín dụng) có long term (kỳ hạn dài) vậy.

Ví dụ như SVB (Silicon Valley Bank - Ngân hàng Thung lũng Silicon) thiếu tiền, thì bơm tiền cho nó, cho nó qua cơn đói, rồi hết đói nó phải repay (trả), còn nếu nó không trả được thì bankrupt (phá sản) hề hề. SVB không thể dùng khoản tiền này để refinance (tái tài trợ) hay làm gì đó dài hạn hơn. Nên bơm liquidity (thanh khoản) đích thị là bơm thanh khoản. Bơm tiền thì khác, bơm tiền tác động vào các ratio (tỷ lệ) của hệ thống và từ đó tạo ra credit (tín dụng), money velocity (vòng quay tiền)...

Với reason (lý do) đó, bơm tiền mới tạo ra impact (tác động). Bơm thanh khoản đích thị tạo nên… những chiếc share (cổ phiếu) lùa gà.

P/S: Quay lại câu hỏi đầu bài, nếu theo inflation target (mục tiêu lạm phát), việc market liquidity (thanh khoản thị trường) không thực sự ảnh hưởng như inflation (lạm phát), tuy nhiên nếu việc raise (nâng) này tạo ra liquidity crisis (khủng hoảng thanh khoản) và repricing (định giá lại) như trong trường hợp của SVB, thì câu chuyện lại khác nữa. Lãi suất mấy hôm nay, kể cả các long-term rate (mức độ dài hạn), cũng đang “roller coaster” (lên xuống thất thường), nên cẩn thận. Tuy nhiên, phải nói SBV xử lý cực kỳ hay đợt này. Đợt sau không biết có sensitive (nhạy bén) được nữa không.